سیستم احضار آسانسور چیست و عملکرد آن چگونه است؟

از مهم‌ترین بخش‌های هر آسانسور، سیستم احضار آن است که نحوه دسترسی مسافران به کابین را تعیین می‌کند. سیستم احضار آسانسور در طول سال‌ها تکامل یافته و از دکمه‌های مکانیکی معمولی به سیستم‌های هوشمند و پیشرفته رسیده‌اند که با بهینه‌سازی حرکت آسانسور، زمان انتظار را کاهش داده و مصرف انرژی را بهینه می‌کنند.

امروزه، در ساختمان‌های پرتردد مانند برج‌های تجاری، هتل‌ها و بیمارستان‌ها، استفاده از سیستم‌های احضار هوشمند اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این سیستم‌ها با تحلیل مسیرهای حرکتی مسافران و تخصیص بهینه کابین‌ها، تجربه‌ای راحت‌تر و کارآمدتر فراهم می‌کنند. در این مقاله، انواع سیستم احضار آسانسور، مزایا و نحوه عملکرد آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

سیستم احضار آسانسور چیست؟

سیستم احضار آسانسور مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و الگوریتم‌ها است که وظیفه دریافت درخواست‌های مسافران و مدیریت حرکت کابین‌ آسانسور را بر عهده دارد. این سیستم تعیین می‌کند که کدام آسانسور، در چه زمانی و به کدام طبقه اعزام شود تا جا به‌ جایی افراد به سریع‌ترین و بهینه‌ترین شکل ممکن انجام شود.

در مدل‌های آسانسورهای معمولی، مسافران با فشردن دکمه‌های بالا و پایین در طبقات آسانسور را احضار می‌کنند و پس از ورود به کابین، طبقه مورد نظر خود را انتخاب می‌کنند. اما در سیستم‌های هوشمند، فناوری‌های پیشرفته مانند الگوریتم‌های یادگیری ماشین، حسگرهای حرکتی و ارتباطات بی‌سیم به کار گرفته می‌شوند تا بر اساس تعداد مسافران، زمان سفر و مسیرهای پرتردد، بهینه‌ترین مسیر ممکن برای هر کابین مشخص شود. این سیستم‌ها نه‌تنها زمان انتظار را کاهش می‌دهند، بلکه باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش عمر مفید آسانسور نیز می‌شوند.

انواع سیستم احضار آسانسور

سیستم‌های احضار آسانسور را می‌توان بر اساس میزان هوشمندی و نحوه پردازش درخواست‌ها به چند دسته کلی تقسیم کرد. در ادامه، مهم‌ترین انواع این سیستم‌ها را بررسی می‌کنیم.

1. سیستم احضار آسانسور ساده (نوع مرسوم)

در این نوع سیستم، مسافران با فشردن دکمه‌های بالا و پایین شاستی احضار در هر طبقه آسانسور را احضار می‌کنند. پس از ورود به کابین، طبقه مقصد را انتخاب می‌کنند. این روش بسیار ساده است و در حال حاضر بیشتر آسانسورهای موجود از این روش استفاده می‌کنند.

این نوع سیستم احضار آسانسور هزینه کمی دارد اما در ساختمان‌های پرتردد باعث زمان انتظار طولانی و ازدحام مسافران می‌شود، زیرا کابین‌ها بدون توجه به بهینه‌ترین مسیر حرکت می‌کنند.

سیستم فراخوان آسانسور ساده یا همان سنتی، خود به چند بخش تقسیم می‌شود:

• سیستم فراخوان جمع کن رو به پایین (Collective Down)
• سیستم احضار جمع کن رو به بالا (Collective Up)
• سیستم احضار جمع کن دوطرفه (Collective Full)
• سیستم فراخوان جمع کن انتخابی (Collective Selective)

سیستم فراخوان جمع کن رو به پایین (Collective Down)

این سیستم بیشتر در ساختمان‌های مسکونی کم ‌ارتفاع استفاده می‌شود. عملکرد آن به این صورت است که آسانسور فقط درخواست‌های احضار رو به پایین را دریافت و پردازش می‌کند. مسافران در طبقات بالاتر می‌توانند آسانسور را به سمت پایین احضار کنند، اما اگر کابین در حال حرکت به سمت بالا باشد، درخواست آن‌ها ثبت نمی‌شود. این روش ساده است اما انعطاف‌پذیری کمتری دارد و زمان انتظار برای سفرهای رو به بالا ممکن است طولانی‌تر شود.

سیستم فراخوان جمع کن رو به بالا (Collective Up)

این سیستم بر عکس مدل قبلی کار می‌کند و فقط درخواست‌های احضار به سمت بالا را پردازش می‌کند. یعنی مسافرانی که در طبقات پایین درخواست آسانسور دارند، می‌توانند تنها آن را به سمت بالا احضار کنند. این سیستم در ساختمان‌هایی که جریان رفت‌ و آمد اصلی رو به بالاست (مانند مراکز اداری که صبح‌ها افراد به طبقات بالا می‌روند) کاربرد دارد، اما محدودیت‌هایی برای سفرهای رو به پایین ایجاد می‌کند.

سیستم فراخوان جمع کن دوطرفه (Collective Full)

در این روش، تمام درخواست‌های احضار آسانسور، چه به سمت بالا و چه به سمت پایین، پردازش می‌شوند. کابین آسانسور در یک مسیر مشخص حرکت کرده و درخواست‌های موجود در همان مسیر را پاسخ می‌دهد. برای مثال، اگر کابین در حال حرکت به سمت بالا باشد، فقط درخواست‌های رو به بالا را انجام می‌دهد و پس از رسیدن به بالاترین مقصد، مسیر خود را معکوس کرده و درخواست‌های رو به پایین را اجرا می‌کند. این سیستم زمان سفر را کاهش داده و توقف‌های غیرضروری را حذف می‌کند، به همین دلیل در ساختمان‌های پرتردد مانند هتل‌ها و بیمارستان‌ها رایج است.

سیستم فراخوان جمع کن انتخابی (Collective Selective)

این سیستم، یک نسخه هوشمندتر و بهینه‌تر از سیستم دوطرفه است. برخلاف روش قبلی که صرفا مسیر حرکتی را دنبال می‌کرد، این سیستم بر اساس بهترین مسیر ممکن و تعداد مسافران منتظر تصمیم می‌گیرد که کدام درخواست‌ها را در اولویت قرار دهد. این روش باعث کاهش زمان انتظار و مصرف انرژی می‌شود و در ساختمان‌های تجاری، برج‌های اداری و مراکز خرید کاربرد دارد.

2. سیستم احضار گروهی آسانسور

سیستم احضار گروهی آسانسور در ساختمان‌های دارای چندین کابین آسانسور به کار می‌رود و به ‌جای مدیریت جداگانه هر کابین، تمام آسانسورها را به ‌صورت یکپارچه و هماهنگ کنترل می‌کند.

با این روش، مسافرانی که به مقصدهای یکسان می‌روند در یک کابین قرار می‌گیرند تا تعداد توقف‌ها کاهش یابد و زمان سفر بهینه شود. این نوع سیستم در برج‌های تجاری و هتل‌های بزرگ کاربرد دارد.

مزایا سیستم احضار گروهی آسانسور:

• کاهش زمان انتظار مسافران: با مدیریت بهینه کابین‌ها، مسافران سریع‌تر به مقصد می‌رسند.
• افزایش بهره‌وری حرکت آسانسورها: آسانسورها به‌صورت هماهنگ عمل می‌کنند و از جا به جایی غیر ضروری جلوگیری می‌شود.
• کاهش تعداد توقف‌های غیرضروری: مسافرانی که مقصد مشابهی دارند، در یک کابین قرار می‌گیرند.
• صرفه‌جویی در مصرف انرژی: حرکت‌های بهینه باعث کاهش مصرف برق و استهلاک قطعات آسانسور می‌شود.
• مناسب برای ساختمان‌های پرتردد: در هتل‌ها، بیمارستان‌ها و برج‌های اداری با حجم مسافران زیاد، عملکرد بهتری دارد.

معایب سیستم احضار گروهی آسانسور:

• پیچیدگی در برنامه‌ریزی و نصب: به سخت‌افزار و نرم‌افزار پیشرفته نیاز دارد که ممکن است هزینه‌بر باشد.
• نیاز به تنظیمات دقیق: الگوریتم‌های کنترل باید به‌ درستی تنظیم شوند، در غیر این صورت ممکن است برخی کابین‌ها بیش ‌از حد شلوغ شوند.
• تأخیر در پاسخ به برخی درخواست‌ها: در شرایط خاص، ممکن است زمان انتظار برای برخی مسافران بیشتر شود.
• هزینه اولیه بالا: نصب و راه‌اندازی سیستم‌های کنترل گروهی نسبت به سیستم‌های معمولی گران‌تر است.
• نیاز به تعمیر و نگهداری تخصصی: برای عملکرد بهینه، سیستم باید به‌طور منظم توسط تکنسین‌های مجرب بررسی و به‌روزرسانی شود.

3. سیستم احضار مقصدی (هوشمند)

در این سیستم، مسافران قبل از ورود به کابین، طبقه مقصد خود را روی یک پنل لمسی یا صفحه‌کلید وارد می‌کنند. سیستم، نزدیک‌ترین کابین با کمترین توقف را برای آن‌ها اختصاص می‌دهد.

این فناوری باعث می‌شود که افراد بدون نیاز به انتخاب طبقه داخل کابین، مستقیما به مقصد خود برسند. کاهش ازدحام و افزایش سرعت جابه‌جایی از مزایای اصلی این روش است.

4. سیستم احضار مبتنی بر هوش مصنوعی

جدیدترین نسل سیستم احضار آسانسور، از الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای مدیریت بهینه حرکت کابین‌ها استفاده می‌کند. این سیستم الگوی رفت ‌و آمد مسافران را تحلیل کرده و به‌ صورت خودکار مسیرها را تنظیم می‌کند تا زمان انتظار به حداقل برسد. برخی مدل‌های پیشرفته حتی می‌توانند با تشخیص چهره یا کارت‌های هوشمند، مقصد هر فرد را به ‌طور خودکار شناسایی کنند. این فناوری در ساختمان‌های مدرن و پر رفت ‌و آمد مانند برج‌های اداری و فرودگاه‌ها استفاده می‌شود.

مراحل عملکرد سیستم احضار هوشمند

1. ثبت درخواست از طریق پنل دیجیتال یا موبایل: مسافران با استفاده از پنل لمسی، کی‌پد دیجیتال یا اپلیکیشن موبایل طبقه مقصد خود را انتخاب می‌کنند. برخی از سیستم‌های پیشرفته، امکان تشخیص مسافران را از طریق کارت هوشمند، اثر انگشت یا تشخیص چهره نیز دارند.
2. پردازش اطلاعات و تعیین کابین مناسب: سیستم با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته، درخواست‌ها را بررسی کرده و بر اساس عواملی مانند موقعیت فعلی کابین‌ها، میزان ازدحام و الگوی تردد مسافران، بهترین کابین را برای هر مسافر انتخاب می‌کند.
3. نمایش شماره کابین اختصاص‌یافته: پس از پردازش اطلاعات، شماره کابینی که مسافر باید سوار شود، بر روی صفحه نمایش دیجیتال نمایش داده می‌شود. در این سیستم نیازی به فشردن دکمه داخل کابین نیست، زیرا مقصد از قبل مشخص شده است.
4. حرکت بهینه آسانسور و کاهش توقف‌های غیرضروری: کابین‌های آسانسور بر اساس مسیر بهینه و کمترین تعداد توقف حرکت می‌کنند. به‌ عنوان‌ مثال، اگر چند مسافر قصد رفتن به طبقه 10 را داشته باشند، سیستم از سوار شدن افرادی که مقصدشان طبقات پایین‌تر است در همان کابین جلوگیری می‌کند تا تعداد توقف‌ها کاهش یابد.
5. یادگیری و بهینه‌سازی مداوم مسیرها: سیستم‌های پیشرفته احضار هوشمند از هوش مصنوعی برای تحلیل الگوهای رفت ‌و آمد مسافران استفاده می‌کنند. به‌ مرور زمان، این سیستم می‌تواند الگوهای پرتردد را تشخیص داده و به‌طور خودکار تنظیمات حرکت کابین‌ها را بهینه‌سازی کند.

5. سیستم احضار از طریق موبایل و اینترنت اشیا (IoT)

در این روش، مسافران می‌توانند از طریق اپلیکیشن موبایل یا دستگاه‌های هوشمند آسانسور را احضار کنند و مقصد خود را مشخص نمایند. این فناوری به کاربران اجازه می‌دهد بدون لمس دکمه‌های فیزیکی و از هر نقطه‌ای در ساختمان، درخواست خود را ثبت کنند. این روش به ‌ویژه در دوران کرونا محبوب شد و در بسیاری از ساختمان‌های هوشمند به ‌کار گرفته شده است.

سیستم احضار آسانسور اینترنت اشیا برای ساختمان‌های شخصی و برج‌های خصوصی بیشتر کاربرد دارند.

جدول مقایسه انواع سیستم احضار آسانسور بر اساس نوع ساختمان

برای اینکه بدانید هر کدام از سیستم فراخوان آسانسور برای چه ساختمانی مناسب است، آنها را با هم مقایسه کردیم:

برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع و مسکونی سیستم‌های ساده مانند سنتی و جمع‌کن رو به پایین مناسب هستند، درحالی‌که برای برج‌های بلند و ساختمان‌های پرتردد، سیستم‌های هوشمند، گروهی و مبتنی بر هوش مصنوعی کارایی بیشتری دارند.

نقش سیستم فراخوان آسانسور در کاهش زمان انتظار مسافران

یکی از مهم‌ترین اهداف سیستم‌های احضار آسانسور، کاهش زمان انتظار مسافران و بهینه‌سازی فرآیند جا به‌ جایی در ساختمان‌های بلند است. انتخاب نوع سیستم احضار تاثیر مستقیمی بر سرعت پاسخگویی آسانسور و کاهش ازدحام در لابی‌ها دارد. سیستم‌های سنتی که تنها بر اساس حرکت کابین در جهت بالا یا پایین عمل می‌کنند، در ساعات پرتردد با چالش‌های زیادی مواجه می‌شوند. در مقابل، سیستم‌های هوشمند و گروهی از الگوریتم‌های پیشرفته برای مدیریت درخواست‌ها استفاده کرده و توزیع مسافران را به شکل بهینه انجام می‌دهند.

در سیستم احضار آسانسور گروهی، کابین‌های آسانسور بر اساس مقصد مسافران سازمان‌دهی می‌شوند تا توقف‌های غیرضروری کاهش یابد. این روش باعث می‌شود که مسافران سریع‌تر به مقصد برسند و کابین‌ها با حرکت‌های بهینه‌تری کار کنند. از سوی دیگر، سیستم‌های احضار مقصدی که پیش از ورود مسافران به کابین، مقصد آن‌ها را دریافت می‌کنند، به شکل موثرتری از ظرفیت آسانسورها استفاده کرده و زمان انتظار را تا حد قابل توجهی کاهش می‌دهند.

یکی از راهکارهای جدید برای افزایش سرعت پاسخگویی آسانسورها، استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت اشیا (IoT) در سیستم‌های احضار است. این فناوری‌ها با تحلیل الگوهای رفت‌وآمد در طول شبانه‌روز، حرکت کابین‌ها را از پیش برنامه‌ریزی کرده و از تجمع درخواست‌ها در یک نقطه جلوگیری می‌کنند. همچنین، در برخی ساختمان‌های مدرن، امکان احضار آسانسور از طریق اپلیکیشن‌های موبایلی وجود دارد که باعث تسریع فرآیند جابه‌جایی و کاهش تأخیرهای غیرضروری می‌شود.

در مجموع، سیستم‌های احضار نقش کلیدی در کاهش زمان انتظار مسافران دارند و با بهینه‌سازی حرکت کابین‌ها، بهره‌وری سیستم حمل‌ونقل عمودی را افزایش می‌دهند. هرچقدر که فناوری این سیستم‌ها پیشرفته‌تر باشد، مدیریت ترافیک آسانسور بهتر انجام شده و تجربه کاربران در استفاده از آسانسور بهبود پیدا می‌کند.

نکات مهم در انتخاب سیستم احضار آسانسور

انتخاب سیستم احضار آسانسور یکی از عوامل کلیدی در بهینه‌سازی عملکرد آسانسور و افزایش کارایی آن در ساختمان‌های مختلف است. هر ساختمان با توجه به ویژگی‌های خود نیازمند یک سیستم احضار مناسب است که بتواند ضمن کاهش زمان انتظار، بهره‌وری و مصرف انرژی را نیز بهینه کند. برای انتخاب بهترین گزینه، چند عامل اساسی باید در نظر گرفته شود.

یکی از مهم‌ترین فاکتورها نوع کاربری ساختمان است. در ساختمان‌های مسکونی که معمولا تعداد سفرهای آسانسور کمتر و پراکندگی درخواست‌ها بیشتر است، استفاده از سیستم‌های احضار سنتی یا جمع‌کن می‌تواند گزینه مناسبی باشد. اما در ساختمان‌های اداری، تجاری و هتل‌ها که حجم تردد مسافران در ساعات مشخصی از روز بسیار بالا است، استفاده از سیستم‌های گروهی یا هوشمند ضروری است تا از ازدحام جلوگیری شود.

تعداد طبقات و میزان ترافیک آسانسور نیز نقش مهمی در انتخاب سیستم احضار دارد. برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع، سیستم‌های ساده مانند احضار سنتی یا جمع‌کن کافی هستند. اما در برج‌های بلند و مراکز پرتردد، سیستم‌های احضار گروهی و مقصدی با کاهش تعداد توقف‌های غیرضروری باعث افزایش سرعت جابه‌جایی مسافران می‌شوند. در این نوع ساختمان‌ها، استفاده از سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی که توانایی یادگیری الگوی رفت ‌و آمد را دارند، عملکرد را بهینه‌تر می‌کند.

تکنولوژی‌های مورد استفاده در آسانسور نیز بر انتخاب سیستم احضار تأثیرگذار هستند. اگر آسانسور مجهز به فناوری اینترنت اشیا (IoT) یا سیستم‌های مدیریت هوشمند باشد، می‌توان از روش‌های احضار پیشرفته مانند کنترل از طریق اپلیکیشن موبایل، کارت‌های هوشمند یا تشخیص چهره بهره برد. این سیستم‌ها علاوه بر افزایش سرعت و کاهش زمان انتظار، سطح امنیت و راحتی کاربران را نیز افزایش می‌دهند.

هزینه‌های نصب و نگهداری نیز یکی از معیارهای مهم است. سیستم‌های احضار پیشرفته مانند احضار مقصدی یا هوشمند، به تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری پیچیده‌تری نیاز دارند که هزینه اولیه و هزینه نگهداری آن‌ها نسبت به سیستم‌های سنتی بیشتر است. بنابراین، باید بر اساس بودجه و نیاز ساختمان، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کرد.

در نهایت، امکان توسعه و ارتقای سیستم در آینده نیز اهمیت دارد. ساختمان‌هایی که احتمال افزایش تعداد جمعیت و تغییر در کاربری آن‌ها وجود دارد، باید از سیستم‌هایی استفاده کنند که قابلیت ارتقا به فناوری‌های جدید را داشته باشند تا در آینده بتوانند بدون نیاز به تعویض کلی سیستم، آن را بهینه‌سازی کنند.

هزینه نصب سیستم احضار آسانسور

هزینه نصب و راه‌اندازی سیستم احضار آسانسور به چندین عامل مهم بستگی دارد که هرکدام می‌توانند تاثیر مستقیم بر هزینه کلی پروژه داشته باشند. این عوامل عبارتند از:

1. نوع سیستم احضار: انواع مختلف سیستم‌های احضار آسانسور مانند سیستم‌های احضار سنتی، گروهی، مقصدی یا هوشمند هرکدام نیاز به تجهیزات و فناوری‌های متفاوتی دارند. سیستم‌های پیشرفته‌تر مانند سیستم‌های هوشمند که از فناوری‌های ابری، هوش مصنوعی و ارتباطات بی‌سیم بهره می‌برند، هزینه بالاتری دارند. قیمت سیستم احضار آسانسور از 2 میلیون تومان شروع می‌شود.
2. تعداد طبقات و میزان ترافیک ساختمان: در ساختمان‌هایی با تعداد طبقات بالا یا ترافیک زیاد، نیاز به نصب سیستم‌های پیچیده‌تر و تخصصی‌تر است که بتوانند ترافیک مسافران را به طور بهینه مدیریت کنند. این نوع سیستم‌ها، مانند سیستم‌های احضار مقصدی، نیاز به تجهیزات اضافی دارند که باعث افزایش هزینه می‌شود.
3. تعداد و نوع آسانسورها: برای ساختمان‌هایی که چندین آسانسور دارند، هزینه نصب سیستم احضار به طور مستقیم با تعداد آسانسورها ارتباط دارد. همچنین، سیستم‌های مختلف برای آسانسورهای مختلف ممکن است به تجهیزات متفاوتی نیاز داشته باشند.
4. نوع و برند تجهیزات: برند و کیفیت تجهیزات سیستم احضار نیز بر هزینه تاثیرگذار است. استفاده از تجهیزات برندهای معتبر و با کیفیت ممکن است هزینه نصب را افزایش دهد. به علاوه، تجهیزات پیشرفته‌تر و با ویژگی‌های بیشتر، قیمت بالاتری دارند.
   پیچیدگی پروژه و نیاز به طراحی سفارشی: برخی پروژه‌ها نیاز به طراحی و پیاده‌سازی سفارشی سیستم احضار دارند. این پروژه‌ها به مشاوره فنی، طراحی اختصاصی و نصب پیچیده‌تر نیاز دارند که باعث افزایش هزینه می‌شود.
5. هزینه‌های نگهداری و پشتیبانی: سیستم‌های احضار آسانسور پیشرفته به نگهداری و پشتیبانی بیشتری نیاز دارند. به‌روزرسانی نرم‌افزار، پشتیبانی فنی و خدمات نگهداری دوره‌ای ممکن است هزینه‌های اضافی را به همراه داشته باشد.

این عوامل در کنار هم باعث می‌شوند که هزینه نهایی نصب و راه‌اندازی سیستم احضار آسانسور متغیر باشد و بسته به شرایط پروژه، ممکن است تفاوت‌های زیادی داشته باشد.

استعلام قیمت سیستم احضار آسانسور

اگر قصد خرید آسانسور جدید دارید یا اینکه می‌خواهید آسانسور قدیمی خود را به سیستم احضار آسانسور جدید مجهز کنید، شرکت الماس آسانسور کلیه مشاوره‌های لازم را به شما خواهد داد.

برای کسب اطلاعات تکمیلی درباره نحوه نصب و راه‌اندازی سیستم احضار آسانسور مورد نظرتان، با پشتیبانی وبسایت یا تلفن شرکت تماس حاصل فرمایید.